دۆخی تازەی کوردستان، کارەکتەری چینایەتی ڕاپەرینەکان، و ستراتیژی شۆرشگیرانە

موئەیەد ئەحمەد

ڕاپەڕینی چەند ڕۆژەی جەماوەریی کە لە هەردوو پاریزگای سلێمانی و هەڵەبجە ڕوویدا و بە خۆپێشاندانەکانی ٢ ی  ئەم مانگە (٢-١٢-٢٠٢٠) لە سلێمانی دەستی پێکرد، دۆخیکی تازەی سیاسی هێناوەتە ئاراوە لە کۆمەڵگەی کوردستاندا و لە پڕۆسەی ئاڵۆگۆری شۆرشگێڕانە لە ناو ئەم  کۆمەڵگەیەدا.

ئەم ڕاپەرینەی کرێکاران و زەحمەتکێشان و مامۆستایان و کارمەندان و گەنجانی کچ و کۆڕی بە هەژارکراو  و بێکارکراو، کە لە زۆربەی شار و شارۆچکەکانی هەردوو پاریزگاکەدا سەریهەڵدا، بەرچاوڕوونیەکی سیاسی شۆڕشگیرانەی گەوەرەی لەخۆ نێشاندا، و پڕ بوو لە هیوا بەوەی کە بەهێزی یەکگرتوویان کۆتایی بە دەسەڵاتی میلیشیایی و مافیایی بورژوا ناسیونالیستی کورد و حزب و هیزەکانی بهێنن، و ئاڵۆگۆڕی ڕیشەیی ئەنجام بدەن لە کوردستاندا.

سەرباری فراوانیەکەی، ڕاپەرین دروشمی ڕوخاندنی دەسەڵاتی بورژوا ناسیۆنالیست و هیزە هاوپەیمانەکانی بەرزکردەوە،  و بەکردەوە هیرشی کردە سەر بنکە و بارەگاکانی هەموو هێز و حزبەکانی دەسەڵات (پارتی و یەکیەتی)، و ئۆپۆزسیۆنە ئیسلامی و ناسیۆنالیستیەکانیان، و دەستی بەسەر ئەو شۆێنانەدا گرت و بیناکانی سووتاندن. هەر لەم ڕاستایەدا، ئیڕادەی سیاسی خۆێ لە زۆر شاردا پڕاتیک کرد، و ئەو کۆسپەی تێکشان کە هەتا ئیستا هەڵچوون و نارەزایەتیەکانی جەماوەری بە لاڕێدا ئەبرد، واتە کۆسپی ئەو هێزە بورژوا ئۆپۆزسیۆنە ئیسلامی و ناسیۆنالیستانەی چەشنی حزبە ئیسلامیەکانی کوردستان و “گوڕان” و نمونەکانیان.

بۆ یەکەم جار لە کوردستاندا ئەوە فەرز کرا بە سەر دەسەڵاتدا کە چیتر بۆی نەلۆێت بێباک بیت لە بەرامبەر ناڕەزایەتیەکانی جەماوەردا، وە بکەوێتە پەلەقاژە و ساتوسەودا لە گەڵ ڕژێمی مەرکەزیدا تا بتوانن مووچەکان بدەن. ئەمەش دیاردەیەکی تری ئەو دۆخە تازەیەی کوردستان و گۆڕانکاریە لە هاوسەنگی هیزی چینایەتی لە کوردستاندا، و بەرەوپێشچوونی پڕۆسەی شۆڕشگیرانەیە لەم کۆمەڵگەیەدا.

کارەکتەری چینایەتی ڕاپەرینەکان و پرۆسەی ئاڵوگۆڕی شۆرشگێرانە

دیارە ڕاپەرین و خۆپێشاندانی جەماوەریی ئەمڕۆ، هەم لە کوردستان و هەم لە عێراق و ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەراست و سەرووی ئەفریقا، بەو ئەندازەیەی کە لێرەدا باسمان لەسەر ئەم ناوچانەیە، ناوەرۆکی ئەو دەورە مێژوویە عەکس ئەکەنەوە کە لە ڕیڕەویدا ئەم دیاردانە ڕوو ئەدەن. هەروەک بە دروست ئەوترێ، گەنجان بێکارکراون و ئینسانەکان هەژارکراون و کریکاران ئەچەوسێنرێنەوە و ژنان بە کۆیلە ئەکرێن.. و هتد، لەبەرئەوەی لەناو سیستمێکی ئابووری و کۆمەڵایەتی و میکانیزمەکانی ئەم سیستمەدان، کە کەپیتالیزمی نیولیبرالی ئەم سەردەمەیە، و ڕژیمە سیاسیە بورژوا  قەومی و دینی و لیبرالیەکان پارێزەرینی.

هەر بەوپێیە، ئەوەی کە لە کوردستاندا ڕووئەدا لە ناڕەزایەتی و ڕاپەڕین و خۆپێشاندانی جەماوەری زەحمەتکێش، هەڵقوڵاوی ناکۆکیەکانی دەرونی ئەم سیستمە ئابووری و کۆمەڵایەتیەیە و لەڕێگەی ڕاپەرینیان بە دژی ڕژیمی سیاسی بورژوا ناسیۆنالیستی فەرمانڕەوا و هاوپەیمانە ئیسلامی و قەومیەکانیان، ئەچیتە پێشەوە، کە بەتیکڕایان زۆربەی هەرە زۆری گەورە سەرمایەداران و تاڵاکارانی سەروت و سامانی ئەم هەرێمە پێکئە‌هێنن.

ئەم کێشمەکێشە سیاسیە-چینایەتیەی جەماوەری کریکار و زەحمەتکێش و گەنجانی بێکار کراو، بە کردەوە هەردوو لایەنی خەباتی ئابوری و سیاسی ئەم جەماوەرەی لە یەکەیەکدا کۆکردۆتەوە. دیالەکتیکی جوڵەی ئەم خەبات و کێشمەکێشە بەو شێوەیەیە، کە فەراهەمهێانی هەر ئاستێک لە باشبژێوی وە تەنانەت مسۆگەرکردنی وەرگرتنی مووچەش، پەیوەست بوەتەوە بەوەی کە پاشەکشەی سیاسی بەسەر ڕژیمی فەرمانڕەوادا بسەپێنێ. ئەمە سەرباری ئەوەی کە چارەسەری بێکاری و نەداری و هەژاری و تەفروتونا کردنی گەندەڵی، بە ڕاستەوخۆیی پەیوەست بوەتەوە بە پێشرەوی خەباتی سیاسی چینایەتی سۆشیالیستی کرێکاران و زەحمەتکێشان و کۆتایی هێنان بە دەسەڵاتی ناسیونالیزم و ئیسلامیزم و لیبرالیزم و حزبەکانیان لە کوردستان و لە عێراقدا. وە لە دواشیکردنەوەدا پەیوەست بوەتەوە بە گرتنەدەستی دەسەڵات لە لایەن چینی کرێکار و تویژە زەحمەتکێشەکان و نەدارەکان، و بەرپاکردنی شۆڕشی ئابوری سۆشیالیستی لە کۆمەڵگەدا.

ڕاپەرینەکانی ئەم سەردەمە لەم ناوچەیەدا دیاردەی میژوویی و هەوڵ و تەقەلای پرۆلیتاریا و تۆیژە بێکارکراو و ستەمدیدە و هەژارکراوەکانن بۆ فەراهەمهێنانی ئاڵۆگوری سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی، و گوزارش لە دەورەیەکی مێژووی ئەدەن لە کێشمەکێشی چینایەتی ناو کۆمەلگەکان.

هەروەک بینیمان، ڕاپەرینی شۆرشگێرانەی جەماوەری لە تونس و میسر، ساڵی٢٠١١، بۆ خۆیان پاش سێ دەیە لە پیادەکردنی مۆدیلی ئابوری نێولیبرالیزم و پەرسەندنی کاپیتالیزمی نیو لیبرالی لە هەردوو ئەم ووڵاتانەدا سەریان هەڵدا، ئەم ڕاپەڕینانە دەستپێکی دەورەیەکی نوێ بوون لە کێشمە کێشی چیانیەتی و سیاسی و فیکری لە ناوچەکەدا.  لە ژیر کاریگەریانی ئەم دوو شۆڕشەدا هەموو نۆرم و قاڵبەکانی پێشوو گۆڕرا، کە پێشتر کۆمەڵگەکان بە زۆری سەرکوت و میکانیزمەکانی دەورەی میژوویی خۆیان و هاوسەنگی هیزی چینایەتی، دەقیان  پێوە گرتبوو، وە دنیایەکی تر و ئاسۆیەکی تری کردەوە بە ڕووی پرۆسەی مێژوویی ئاڵۆگۆر لەم ناوچەیەدا، و هەر بەو هۆیەوە، بەجارێ فۆرمی سیاسی ناڕەزایەتیەکان و خەباتی شۆڕشگێڕانەی گۆڕی و توانرا لە باری سیاسیەوە جەماوەری نەدار و زەحمەتکێش و گەنجانی ئازادیخواز بە دەستی خۆیان ڕژێمە دیکتاتۆریەکانی بورژوا قەومیەکانی پاریزەری سیستمی ئابوری نیولیبرالیزم بڕوخێنن و هەنگاوی یەکەم لە پرۆسەی ڕزگاری و پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و سیاسی فەراهەم بهێنن. ئەوەی کە هیزەکانی بورژوا – دژە شۆرش توانیان بەربگرن بە سەرکەوتنی ئەم ڕاپەڕینە چەماوەریانەی چین و تۆێژە زەحمەتکێش و نەدارەکان و دەست ڕاگەیشتناین بە ئامانجە ئابوری و کۆمەڵایەتی و سیاسیەکانیان و نەهێڵن ئاڵوگۆرێکی ڕیشەیی بە دەست بهێنن، لەوە ناگۆڕێ کە پرۆسە شۆڕشگێڕیەکە دەستی پێکردووە و دەورە مێژوویەکە بۆ ئاڵوگۆر هاتۆتە ئاراوە لە ناوچەکەدا و ناتوانرێ ببرێتە دواوە.

بەدەر لە هەر خاسیەتێکی کۆنکرێتی ئەم ڕاپەرینەی کوردستانیش کە هەڵقوڵاوی بارودۆخی سیاسی و کەلتوری و فیکری کوردستان، و هاوسەنگی هێزی نیوان چینەکانی ئەم کۆمەڵگەیە و قەیرانی دەسەڵاتداریەتی ناسیۆنالیزم بێت، بەشێوەیەکی ئۆبژێکتیڤ ئەم ڕاپەرینە کارەکتەری دژە کاپیتالیزمی لە خۆگرتووە، و نوکی ڕمی لە بەرامبەر زیاتر لە دوو دەیە لە بێکارکردن و بەهەژارکردن کە سەرمایەداری نیولیبرالیزم و ڕژێمە سیاسیە بورژوا ناسیۆنالیستە میلیشیایی و گەندەڵەکەی بە سەریدا سەپاندوون. وە هەر لەهەمان ڕاستادا، بەشیکی دانپچڕاوە لە زنجیرە خۆپێشاندان و ڕاپەرینەکان لە ناوچەکەدا، لە عیراق و لوبنان و ئێران و ووڵاتانی تر. ئەڵقەکانی ئەم زنجیرە ڕاپەڕینانە بەهەمان شیوە ناوەرۆک و ناکۆكیە چینایەتیەکانی ئەم سەردەمە و فۆرماسێونە ئابوری و کۆمەڵایەتی و سیاسیەکەی، کە کەپیتالیزمی نیولیبرالیزمە، عەکس ئەکەنەوە. هەربۆیە، ستراتیژی شۆرشگیرانەی سۆشیالیستی، بۆ بەرەوەپێش بردنی ئەم بزوتنەوە و ڕاپەرینانە، بە سروشتی ئەم پەیوەندە ئۆبژیکتێڤە لە خۆدا عەکس ئەکاتەوە و ئەکەوێتە بەرامبەر هەر لەقاڵبدانێکی قەومی و دینی و تایفەگەری و ناوچەگەریەکەوە، کە بیەوێت بە زۆر دایپچڕێنێ لە ئەڵقەکانی تری ئەم هەوڵ و تەقەلایانەی کرێکاران و زەحمەتکێشان و تۆیژە بە هەژارکراو و بێکارکراوەکان لە شۆینەکانی تردا، بە تایبەت لە سەر ئاستی عیراق.

بە لەبەرچاوگرتنی هەموو ئەوانە، ناکرێ پرۆسەی ئاڵۆگۆری شۆرشگیرانە لە کوردستاندا وەک کۆنسێپتێک (مەفهومێک) لە خۆیدا و سەربەخۆ لە كێشمەکێشی چینایەتی سەیری بکرێت و بەبێ ناوەرۆکە چینایەتیەکەی پێناسە بکرێت. ئەم پرۆسەی ئاڵۆگۆڕیە لە باری ئۆبژێکتیڤ و مێژوییەوە بە تەواوی خەسڵەتی جەمسەرگیری چینایەتی ئەمرۆی کۆمەڵگەی کوردستانی بە خۆوەگرتووە. هەر بەوپێیەش، هەموو هەوڵێکی گۆڕانکاری ڕیشەی پەیوەست بوەتەوە بە دەور و هیز و توانای پرۆلیتاری کوردستان و تۆیژە زەحمەتکیشکانەوە.

ئەو ڕاستیە چینایەتیانە و ئەو پەرەسەندنە مێژوویە و ئەو ناکۆکیانەی ژیانی کۆمەڵایەتی و ئابوری و سیاسیەیە، کە قەیرانێکی سیاسی گەورەی بۆ دەسەڵات و ڕژێمی ناسیونالیستی کوردی فەرمانڕەوا فەراهەمهێناوە لە کوردستاندا، کە ئەیەوێت بەناوی “کوردبوون” و  هاوبەرژەوەندی “نەتەوەیی”  و “نێشتمانی”،  فەرمانڕەوایی بکا و ڕاستیە چینایەتیەکان، کە ئەوان دەسەلاتی بورژوازی کوردن، بشارێتەوە.

هیرش بۆ سەر دەزگا و بنکەکانی هەموو حزب و هیزەکانی دەسەڵات و ئۆپۆزسێۆنی بورژاوزی قەومی و ئیسلامی، و بەرزکردنەوەی دروشمی رۆخاندنی ڕژیمی فەرمانڕەوا لە کوردستاندا، بۆ خۆیان دیاردەی ئەم بارە ئۆبژیکتیڤە چینایەتی و مێژوویەیە، کە ئیتر ئەوە پرۆلیتاریای کوردستان و تۆیژە زەحمەتکێشەکانن کە ئەتوانن ئاڵوگۆری ڕێشەیی ئەنجامبدەن لە هەرێمدا. هەربۆیە، هەر سیاسەت و ئەجندەیەک کە لەم شۆینەوە ‌هەڵنەهێنجرا بێت، ناتوانی شۆڕشگێڕانە و ئازادیخوازانە و یەکسانیخوازانە بێت. ئەمە ئەو فاکتە مێژوویەیە کە ئەبی لێوەی دەستپێبکەین بۆ فەراهم هێنانی ئاڵوگۆڕی ڕیشەیی لەکوردستاندا. بەکورتی، هەر  ئالگۆرێكێ  سیاسی وکۆمەڵایەتی شۆڕشگێرانە کە لە بەرژەوەندی زۆربەی جەماوەر بێت، تەنها ئەتوانرێ لە ئاکامی بەرەپێشچوونی خەباتی سیاسی- چینایەتی ڕزگاریخوازانەی کریکاران و زەحمەتکێشانی کوردستان  وهاوچینەکانی بێت.

خەباتی سیاسی و ئاسۆی شۆڕشی سۆشیالیستی

لە ئەمڕۆدا و لەناو دڵی کیشمەکێشە چینایەتیەکانی کەپیتالیزمی ئەم سەردەمەدا، ئاڕاستەی ڕمی ڕاپەرینەکانی عێراق و ناوچەکە ڕووی لە ڕژێمە سەرکوتگەرکانی بورژوازیە. دیارە خەباتی جەماوەری بۆ فەراهەمهێنانی گۆڕانکاری سیاسی و تەنانەت وەلانانی ئەو جۆرە ڕژێمانە و بەدەستهێنانی ئازادی سیاسی و مافە مەدەنیەکان، وە هەروەها  بەدەستهێنانی  ئاستیک لە ڕیفۆرمی ئابوری و کۆمەڵایەتی و کەمکردنەوەی گەندەڵێ، بۆ خۆیان لە بەرژەوەندی خەڵکی نەدار و زەحمەتکێش و خەباتی چینایەتی ڕزگاریخوازانەیانە. بەڵام ئەمە ناتوانی شۆرش و ئالۆگۆری شۆرشگیرانەی دژە کەپیتالیزمی ئەنجام بدات، چونکە بەبێ زاڵبونی ئاسۆی شۆرشی ئابووری سۆسیالیستی و ئاسۆی تێکڕماندنی پەیوەندی سەرمایە و سیستمی سەرمایەداری، لە ئاستێکی کۆمەڵایەتیدا لە ناو ریزی ڕابەران و چالاکەوانانی بزوتنەوەی کرێکاری وتۆیژە زەحمەتکێشەکاندا، ڕاپەرین و قەیرانی شۆرشگیڕانە ناتوانرێ ببن بە شۆڕشێکی سەرکەوتوو.

ڕاپەرین و تەنانەت شۆڕشی سیاسی بەبێ زاڵبوونی ئاسۆی سۆشیالیستی بەسەریاندا، ئاکامەکەی لە باشترین حەڵەتدا هەر هەندی ڕیفۆرمە. كێشەیەکی بنەڕەتی ڕاپەرینەکان کە بۆ خۆیان دژە کەپیتالیستیین لە باری ئۆبژێکتیڤەوە بەڵام ئاسۆی ئابوریان لە نێو پەیوەندی کەپیتالیزمدا ئەخۆلێتەوە، وئەمەش پاژنەی ئەخیلی ئەم بزوتنەوانەیە. ئەرکی چالاکەوانان و ڕیکخراوەکانی پڕۆلیتاریای سۆشیالیست و بزوتنەوەی کرێکاریە کە ئەم ئاسۆیە وئەم ئاڵایە بە هێزوتواناوە بەرزبکەنەوە و بەکۆمەلایتی بکەنەوە، تا دابینی سەرکەوتنی شۆرش و ڕاپەرینەکان بکەن.

ستراتیژی شۆڕشگێڕانە

پێش زیاتر لە سەدە و نیوێک، مارکس لە ئینتیرناسیۆناڵی یەکەمدا ووتی “ڕزگار بونی چینی کریکار بە دەستی خۆیان ئەنجام ئەدرێ”، لە ئیستاشدا هەر هەمان پرنسیپ کارایە و لە بەرژەوەندی چینی نەدار و زەحمەتکێشی و چەوساوەی کۆمەڵگەکانی سەرمایەداری ئەم سەردەمەیە، وە پایەی بنەڕەتی ستراتیژی شۆرشگێرانەی کۆمۆنیستەکانی ئەمڕۆ پێکئەهێنێ سەبارەت بە هەوڵوتەقەلا و خەباتی چیانیەتی پڕۆلیتاریا. هەروەها، مارکس و کۆمۆنیستەکانی سەردەمی، هەر لە سەرتاوە و لە “مانیفێستی کۆمۆنیست”دا، ئەوەیان ڕاگەیاند کە ئەوان جگە لە پاراستنی بەرژەوەندی چینایەتی ئینتەرناسیۆنالیستی و سۆشیالیستی بزوتنەوەی کرێکاری، هێچ شتیکی تر جیایان ناکاتەوە لە حزبە کرێکاریەکان و ڕێکخراوە کانیان.

ئەوەی کە کۆمۆنیستە پڕۆلیتاریەکان حزبێکی سیاسی بزوتنەوەی کرێکارین هەر لە پیادەکردنی ئەو پرنسێپەوەیە، و ئەمەش لە بناغەدا ئاڕاستەیەکی پێچەوانەی فیرقەگەری و پرۆژە سیاسیە سۆشیالیستە دەرەکیەکانی ئەو کات و ئێستاشە. مەسەلەی سەرەکی پەرچەمداربوونی بزوتنەوەی کریکاری و تۆێژە پرۆلیتاریەکانە بە ئاسۆی پاراستنی بەرژەوەندی چینایەتی سەربەخۆیان لە هەموو قۆناغەکانی بەرەوپێشچوونی خەباتیاندا، و بەرگری لە ڕزگاربوونی کۆتاییان و نیونەتەوەیی بوونی بزوتنەوەکە. ستراتیژ و تاکتیکی شۆرشگێرانەی سۆشیالیستی بۆ کۆمۆنیستەکان تەنها ئەتوانی لە سەر ئەم پرنسیپ و پایە چینایەتیە پرۆلیتاریەوە بێت.

ڕاپەڕینی چین و تۆیژە نەدار و زحمەتکێش و ئازادیخواز و یەکسانیخوازەکان، لە کوردستان و لە عێراقدا خەباتی ئەم چین و تۆیژانەیە بۆ فەراهەمهێنانی ئاڵوگۆڕ لە ژیانی سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتیاندا، وە بەشێکن لە پرۆسەیەکی شۆرشگێڕێ بەرینتر و هەمەلایەنەتر، کە خەباتی چینی کرێکار و بزوتنەوەی کرێکاری و پرۆلیتاریای سۆشیالیستە.

جەماوەری زەحمەتکێش و نەدار و بێکارکراو، لە نیو بۆتەقەی ئەم هەڵچوونە سیاسیانەدا، ئیڕادەی سیاسی و پۆتێنسی شۆڕشگێرانەیان پڕاتیک ئەکەن، وە بە کردەوە فێر ئەبن و خاڵە لاواز و بەهێزەکانی خەباتیان هەڵئەسەنگێنن. هەروەها، لە باری سیاسیەوە ئاشنا ئەبن بە سیاسەت و کردەوەی دژە پرۆلیتاری ڕەوت و حزبە بورژوا ئۆپۆزسیۆنەکان و دۆستانی درۆینەی ڕاپەرین، واتە هیزە بورژوا سازشکارەکان و ئۆپۆزسیۆنە قەومی و “نیشتمانی” ولیبرال و علمانیەکان و ڕۆشنبیرانیان.

لە هەر خەباتێکی ئابوری و سیاسی جەماوەریانەدا و لە هەر خۆپیشاندان و هەڵچوونێکی سیاسی جەماوەریدا، لە ئاستێکی کۆمەڵایتی بەریندا هیزەکانی شۆرش و چین و تۆیژە نەدار و بە هەژارکراوەکان فێری هونەری سیاسی و ئیداری دیاردە گەورەکان ئەبن. هەربۆیە، ڕاپەرین خۆی قوتابخانەیەکی گەورەیە بۆ فیربوون و مەهارەت پەیداکردنی ئیدارەی ڕاپەرین و ڕێکخستنی هیزەکانی و بەڕیوەبردنی کاروباری کۆمەڵگە و پراتیککردنی دەسەڵاتداریەتی جەماوەری. خۆپێشاندان و ڕاپەرین و مانگرتنی گشتی ئەو پانتایانەن  کە ئەکرێنەوە بە رووی ئینسانی نەدار و زەحمەتکێش و کرێکاران و مامۆستایان و کارمەندان و گەنجانی كچ و کوڕی ئازادیخواز و بێکارکراو، تا هێزیان یەکگرتوو بکەن و ڕێکیبخەن، و لە دڵی ئەم خەباتە جەماەریانەیان، بە کردوە وەک هیزیكی سیاسی کاریگەر بێنەدەر. هەر لێرەشەوەیە کە ئەتوانن بە تەریبی هێزەکانی بورژوازی و دامودەزگاکانی و پەرلمان و حوکمەتەکەیان، گەشە بە هیز و تواناکانیان و مارشی خەباتیان وەک هیزیکی سیاسی بدەن.

ستراتیژی شۆرشگیرانە دەربارەی ڕاپەرین ڕووی لەم بەهیز و تواناکردنە سیاسی و فیکری و عەمەلەیەی هێزە پرۆلیتاریەکانی ڕاپەرینە، و بە دوای پەرچەمدارکردنیانەوەیە بە ئاسۆی شۆرشگیڕانە و ئازادیخوازانە و یەکسانیخوازانەی ڕۆشن و تەبا لەگەڵ بەرژەوەندیەکانی ئەم چین و تۆێژانە. خۆپێشاندان و ڕاپەرینەکان و بایکۆتی گشتی و مانگرتنی گشتی کرێکاران و هەموو چین و تۆیژە زەحمەتکێشەکان، بۆ خۆیان لایەنەکانی ئەم خەباتە جەماوەریەیە بۆ بەرپاکردنی ئاڵوگۆڕیی و بەشیکن لە دینامیزمی ژیانی سیاسی ئەم چین و تۆیژانە. کۆمۆنیزمی پراتیک لە ناو ئەم بزوتنەوەیە و دینامیزمەکەیدایە و لیرەوە ئەتوانی کاریگەر بێت.

لە دەرونی هەر ڕاپەرینێکی جەماوەریدا مەسەلەی هەرە بناغەیی بۆ چالاکەوانان و ڕابەرانی سۆشیالیشت و ئازادیخوازی ئەم ڕاپەڕینانە، ڕێکخستنی هیزی پرۆلیتاریا و تۆیژە زەحمەتکێش و نەدارکانە بە شیوەیەکی سەربەخۆ لە چین وتۆیژەکانی تر، و چەکداربوونیانە بە ئاسۆ و سیاسەت و بەرنامەی شۆرشگێرانەی چینایەتی سەربەخۆیان و گەشەپێدانی ئامرازەکانی خەباتی جەماوەری یەکگرتوویان. هەر لەم ریگەیشەوەیە کە ئەتوانن، نەک هەر خۆیان رێکبخەن، بەڵکو ڕابەریی سەرجەم بزوتنەوەی جەماوەری و هەوڵ وتەقەلای تۆیژە ناڕازی و ئازادیخواز وستملێکراوەکان بن. لە هەلو مەرجی شۆرشگێرانەدا و لە هەڵچوونی جەماوەریدا ئەم سەربەخۆییە سیاسی و فیکری و ڕیکخراوەیەی کرێکاران و زەحمەتکێشان و نەدارن مەرجی بنەڕەتی پێشکەوتنی شۆڕش و پرۆسەی شۆرشگێرانەیە، و ستراتیژی شۆرشگێڕانەی سۆشیالیستی ئەم ئاڕاستە چینایەتیە پیادە ئەکات.

بەدیلی دەسەڵات و ستراتیژی شۆرشگێڕانە

ستراتیژی شۆرشگێڕانە لە پەیوەند بە بەدیلی دەسەڵات، واتە دامەزراندنی دەسەڵاتیک کە لە پاش رۆخاندنی رژیم دائەمەزری، هەم لە کوردستان و هەم لەسەر ئاستی عیراقدا، لە سەر هەمان بنەمای پرۆلیتاری و سۆشیالیستیەوەیە. کۆنسێپتی بەدیلی دەسەڵات جیاناکرێتەوە  لە شۆرش و پرۆسەی شۆرشگێڕی، چونکە دەسەلات و دەوڵت  لە ناوجەرگەی شۆڕشدا بۆ خۆی دۆخیکە لە دۆخەکانی شۆرشی بەردەوام و کارەکتەری چینایەتی و شۆرشگێرانەی هەیە.

هەر بۆیە کۆمۆنیستەکان بە دوای دامەزراندنی دەسەڵاتی کریکاران و زەحمتکێشان و نەدارانەوەن لە سەرجەم پرۆسەی پەرەسەندنی خەبات و کێشمەکێشی چینایەتی و شۆرشدا، و هەر سیاسەت و تاکتیکێکیان سەبارەت بە  دەوڵەت پێش هەموو شتێک لە سەر بنامای ناوەڕۆکی چیانیتی ئەو دەولەتەی کە پێویستە جێگەی رژێمی ڕۆخاو بگریتەوە دائەڕێژن و دیاری ئەکەن. فۆرمی دیموکراسی  شورایی و میکانیزمی دیموکراسی راستەوخۆش هەر لەم جێگاورێگا چینایەتیەوە دیاری ئەکەن و لە خەباتدان بۆ گۆرینی هاوسەنگی هیزی سیاسی نیوان چینەکان تا بتوانن دەسەڵاتی کرێکاران وزەحمتکێشان ونەداران یەکلا  بکەنەوە.

چینەکان بە شیوەیەکی گشتی بەرنامە و ئەڵتەرناتیۆی دەوڵتی چینایەتی خۆیان هەیە و تەوەرەی خەبات و کێشمەکێشیانە و بۆ پرۆلیتاریاش وەرگرتنی دەسەڵات ڕیگەیەتی بۆ فەراهەمهێنانی  ئاڵوگۆری سۆشیالیستی.  سەرکەوتنی شۆرش یانی گۆڕینی دەسەلاتی سیاسی لە چینیکەوە بۆ چینیکی تر و ناتوانێ مانەیکی تری هەبێت لە سەردەمی سەرمایەداریدا.  هەر بۆیە، پرۆلیتاریا و تۆیژە زەحمەتکێشەکان بە دوای دامەزراندی دەسەڵاتی خۆیانن و لە هەر دەورەیەکی ئەزمەی شۆرشگێرانەدا بە دوای دابینکردنی سەرکەوتنی شۆرش و رابەریی هەموو تۆیژە ناڕازی و ستەمدیدەکانەوەن.

بەدیلی پرۆلیتایاری بۆ دەسەڵات جیا ناکرێتەوە لە بەرنامەی ئابۆری و بەرپاکردنی شۆڕشی ئابوری برۆلیتاریا و رۆخاندنی سەرمایە و سەرمایەداری ودامەزراندی سۆشیالیزم لە شۆینیدا وە هەر وەک ئاماژەم پێدا زەرورەتی دەسەڵات گرتنێش بۆی هەر لێرەوەیە. هەر فۆرمێکی تری سەروو چینایەتی دەوڵەت کە لە پرۆسەی ئالۆگۆڕی شۆرشگیریدا بێتە ئاراوە لە ئاکامی هاوسەنگی هیزی نیوان چینەکان بۆ خۆی ئەو دەسەڵاتەش ئەبێتە شۆینی كێشمە کێشی سیاسی و چینایەتی پڕۆلیتاریای سۆشیالیست لە بەرمبەریدا تا هەرچی زیاتر ڕیزی سەربەخۆی خۆی بەهێز بکات. دەسەڵاتداریەتی کرێکاران و زەحمەتكێشان و گەنجانی کچ و کۆری ڕزگاریخوازا و یەکسانیخوازی کوردستان و عیراق کە لە شورا و کۆمیتە جەماوەریەکانیاندا و خۆیان ریکخستبێ ئەو دەسەڵاتەیە کە ئەتوانی ڕاپەرین و شۆڕش لە ڕیگەیەوە بەرەوپێش بچێت لە کوردستان و عێراق لە ئیستادا.

٢٧-١٢-٢٠٢٠

اضف رد

لن يتم نشر البريد الإلكتروني . الحقول المطلوبة مشار لها بـ *

*

x

‎قد يُعجبك أيضاً

گەنج وەکو هێزێکی کۆمەڵایەتی

ڕزگار عومەر هەڵدانەوەی مەلەفی "گەنج وەکو هێزێکی کۆمەڵایەتی" لەسەر نیازێك یان لەسەر ئیختیارێك نیە لە ...

کۆکاکۆلاکەی نیچە!

عومەر خەتات لەم چەند ڕۆژانەی کۆتایی ساڵی پێشوو (٢٠٢٠) و سەرەتای ساڵی نوێ، هاوڕێم پێشڕەو ...

دوو ڕاپۆرتە هەواڵی کرێکاری لە ووڵاتی مەغریبەوە

ئامادەکردنی: عەبدوڵا ساڵح یەکەم: ڕۆژی (٨-٢-٢٠٢١) لە شاری تەنجە کە دەکەوێتە باکوری ئەو ووڵاتە کارەساتێکی ...

دە ساڵ بەسەر شۆڕشی تونس و میسردا، ئەی دەربارەی گۆڕانکاری شۆڕشگێرانە لە ئێستادا چی؟

موئەیەد ئەحمەد دە ساڵ بەسەر شۆڕشی میسردا تێدەپەڕێت، کە لە (٢٥)ی کانونی دووەمی (٢٠١١)دا بەرپابوو، ...

واقعی کۆمەڵایەتی سیاسی ئەمڕۆی کوردستان بزوتنەوەی حەڤدەی شوباتی تێپەڕاندووە (لە یادی دە ساڵەی ئەو بزوتنەوەیەدا)

نادرعبدولحمید شوباتی ئەمساڵ (٢٠١١) دە ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر خۆپێشاندانێکی بەردەرکی سەرای سلێمانی کە لە پەرەسەندنیا ...

%d مدونون معجبون بهذه: