دەسخەڕۆیی ئۆپۆزیسیۆن لە درێژکردنەوەی تەمەنی پەرلەماندا

(ئایندە پەیوەستە بە ئاسۆی سۆشیالیستی و هاتنەمەیدانی چینی کرێکارەوە)

نادر عەبدولحەمید

ڕۆژی (٦-١١-٢٠٢٢)، دوایین ڕۆژی خولی پێنجەمی (٢٠١٨ – ٢٠٢٢)ی پەرلەمانی هەرێمی کوردستانی عێڕاق بوو. هەرچەندە ئۆپۆزیسیۆنی پەرلەمانیی زۆر هەوڵیدا، وەک سەرۆکی فراکسیۆنی (نەوەی نوێ) وتی: (بە هەموو شێوەیەکی مەدەنی و بە فیکەلێدان و دەهۆڵ کوتین و دەربڕینی دەنگی ناڕەزایی و سازشنەکردن لەسەر درێژکردنەوەی وادەی پەرلەمان)، بەڵام لە (٩-١٠-٢٠٢٢)دا بە دەنگی (٨٠) پەرلەمانتار لە کۆی (١١١)، تەمەنی پەرلەمان بۆ ماوەی زیاتر لە ساڵێک تا (٣١-١٢-٢٠٢٣) درێژکرایەوە.

بەم شێوەیە ئاوێکی سارد کرا بەسەر ئۆپۆزیسیۆنی قەومی نیولیبڕاڵی (نەوەی نوێ) و ئیسلامی سیاسی؛ چ (یەکگرتوو) و چ (کۆمەڵی دادگەری)، کە ساڵانێک بوو چاوەڕێ بوون تا لە کۆتایی ئەمساڵ (٢٠٢٢)دا، هەڵبژاردنی پەرلەمانی خولی شەشەم بەڕێوە بچێت و ژمارەیەکی زۆرتری پەرلەمانتار و سەنگێکی قورستر بەدەستبهێنن لە پەرلەمانی داهاتووی هەرێمەکەدا.

لە میدیاکانی ئەم ئۆپۆزیسیۆنە پەرلەمانییەوە وێنەیەک دەخرێتەڕوو، کە کێشەی سەرەکی کۆمەڵگە کوردستانی عێڕاق، کێشەی ئەم ئەم ئۆپۆزیسیۆنەیە لەبەرامبەر حزبەکانی فەرمانڕەوای حکومەت و دەسەڵاتداری هەرێمەکە.

ئەگەر لایەک گەندەڵی و فەرهودی سامانی گشتی و هەڵتۆقینی ملیۆنلەر و پێشێلکاری یاسایی هەیە، و لایەکیش؛ بێکاری، هەژاری و گرانی، دواکەوتنی موچە و نادادپەروەری، ڕەشەکوژی ژنان و کۆچوڕەوی بەکۆمەڵی لاوان بۆ هەندەران، هەیە و کراوە بە دۆخێکی داسەپاوی ئاسایی بەسەر ژیانی جەماوەردا، ئەوە هۆکارەکەی نەشارەزایی و لێ نەهاتوویی و بێ پلانی و نادڵسۆزییە، بۆ وڵات و میللەت و ئایین لە لایەن کاربەدەستان و حزبەکانی دەسەڵاتداری هەرێمەکەوە! ئەگەر ئەو حزبانەی دەسەڵات و فەرمانڕەوای هەرێمەکە لە ڕێگەی هەڵبژاردنی پەرلەمان و دەستاودەستپێکردنی دەسەڵاتەوە بگۆڕدرێن ئەوا ئەو کێشانە چارەسەر دەکرێن!!

ئەم وێنەیە بەر لە هەرشتێک ئاسۆی هاوبەشی ئۆپۆزیسیۆن و دەسەڵات دەردەخات، وە پەردەپۆشی سیستمێکی چینایەتی و بناغەیەکی ئابووری نیولیبرالیزمی سەرمایەداری دەکات، کە ئەو دەسەڵاتە و حکومەتی هەرێمەکەی لەسەر وەستاوە، و بە هەزار و یەک سەرەداو بە تۆڕی هەمان سیستمی سەرمایەداری جیهانی و دەوڵەتە ئیمپریالیستەکان و دەوڵەتە کۆنەپەرستەکانی ناوچەکەوە بەسراوەتەوە و بەشێکی تەواوکاریانە. ئەوەتا لە کۆنفراسی هاوبەشی (حکوومەتی هەرێمی کوردستان) و (بانکی نێودەوڵەتی)دا بە پشتگیریی (نەتەوە یەکگرتووەکان) لە (٣٠-٥-٢٠١٦) لە هەولێر، لەژێر ناوی (ڕیفۆرم لە ئابووری هەرێمی کوردستاندا) ستڕاتیژ و پلانی ڕیفۆرمی ئابووری هەرێمی کوردستان داڕێژراوە و سەرۆکی هەرێمی ئەو کاتەش (مەسعود بارزانی) لە (٩-٦-٢٠١٦)دا دەستخۆشانەی لێکردوون بە پەیامێک.

مانای واقعی ئەم ڕیفۆڕمە ئابوورییە؛ بریتی بووە لە شانخاڵی کردنی حکومەتی هەرێم، لە خەرجیە گشتییەکانی وەک تەندروستی و خوێندن، وەستاندنی دامەزراندن و کارپێدان لە کەرتی گشتی و کەمکردنەوەی ژمارەی کرێکار و کارمەندەکانی، زیادکردنی باج لەسەر هاوڵاتیان و ڕادەستکردنی خزمەتگوزاریەکان بۆ دەستی ئەو کۆمپانیایانەی کە هەریەکەیان بەجۆرێک سەر بە حزبەکانی دەسەڵاتن تا جەماوەر بڕوتێننەوە. ئەم ڕەوەندە، لە تەمموزی (٢٠١٩)وە بە هەنگاوی گەورەتر و خێراتر لە لایەن کابینەی نۆهەمی ئێستاوە بردراوەتەوە پێشەوە.

مانای واقعی ئەم ڕیفۆڕمە ئابوورییە؛ بریتی بووە لە شانخاڵی کردنی حکومەتی هەرێم، لە خەرجیە گشتییەکانی وەک تەندروستی و خوێندن، وەستاندنی دامەزراندن و کارپێدان لە کەرتی گشتی و کەمکردنەوەی ژمارەی کرێکار و کارمەندەکانی، زیادکردنی باج لەسەر هاوڵاتیان و ڕادەستکردنی خزمەتگوزاریەکان بۆ دەستی ئەو کۆمپانیایانەی کە هەریەکەیان بەجۆرێک سەر بە حزبەکانی دەسەڵاتن تا جەماوەر بڕوتێننەوە. ئەم ڕەوەندە، لە تەمموزی (٢٠١٩)وە بە هەنگاوی گەورەتر و خێراتر لە لایەن کابینەی نۆهەمی ئێستاوە بردراوەتەوە پێشەوە.

ئەم بارودۆخە، بە پێچەوانەی لێکدانەوە و بۆچوونی سیاسی ئۆپۆزیسیۆن، ئاکامی لێنەهاتوویی و نەشارەزایی چەند سەرکردەیەکی حزبی و حکومیی نییە، بەڵکو ئاکامی ئەم ڕیفۆڕمە ئابوورییەی حکومەتی هەرێمە بە پشتوانی دامەزراوە ئیمپریالیستییەکانی جیهان. کوردستان بەشێکە لە بازاڕی سەرمایەداری جیهانی و ڕۆڵی دابینکردنی نەوت و گازی پێ سپێردراوە بۆ بازاڕی جیهانی، نەک بۆ دابینکردنی خزمەتگوزارەکانی جەماوەر لە ناوخۆی هەرێمدا، دەسەڵاتەکەشی هاوئاهەنگ و لێکهەڵپێکراوە لەگەڵ دەسەڵاتی دەوڵەتانی بورژوا کۆنەپەرستی ناوچەکە و لەگەڵ ستڕاتیژ و پلانی وڵاتانی ئیمپریالیست، بەتایبەت ئیمپریالیستی ئەمریکی.

ئەم بارودۆخە لە کەڵەکەی پوڵ و سەرمایەی چینی سەرمایەدار لە لایەک و کەڵەکە هەژاری و بێکاری و برسیەتی جەماوەر لە لایەکی ترەوە، تا هاتووە پەرەیسەندووە و قوتبی بۆتەوە لە کۆمەڵگەدا. وەتا هاتووە ڕەوەندی ناڕەزایەتییەکانی جەماوەر لە لایەک و ڕەوەندی سەرکوت و توندوتیژی حکومەتی هەرێم و هێزە میلیشیاکانی سەر بە حزبەکانی دەسەڵات لە لایەکی ترەوە پەرەیسەندووە.

لە ئێستادا نەک هەر سەران و بەرپرسانی حکومەت و حزبەکانی دەسەڵات لە هەموو کەس باشتر هەست بەو بۆشاییە گەورەیە و ئەو نەفرەت و ڕقە ئەستوورە دەکەن کە لە قوڵایی دڵی جەماوەردایە بەرامبەریان، بەڵکو دەوڵەتانی ئیمپریالیستی جیهانی و دەوڵەتە کۆنەپەرستەکانی ناوچەکەش، کە هەر یەکەیان بەجۆرێک لە پشت یەکێک لە حزبەکانی دەسەڵاتداری هەرێمەکەوەن هەستی پێدەکەن و جێگەی نیگەرانییانە.

بەڵام هەر جۆرە ئاڵوگۆڕییەک لە بارودۆخی سیاسی ئێستای هەرێمەکە و تێکچوونی هاوکێشە سیاسییەکان و تەرازووی هێز لەنێو باڵە جۆراوجۆرەکانی بورژوازیدا، دەروازە دەکاتەوە، نەک هەر بەڕووی ئایندەیەکی نادیاردا بۆ بورژوازی لۆکاڵی کوردەواری، بەڵکو بۆ گۆڕانکاریی و دووبارە پێناسەکردنەوەی ستڕاتیژی دەوڵەتانی کۆنەپەرستی ناوچەکە و دەوڵەتە ئیمپریالیستەکانی ڕۆژئاوا، لەم هەرێمەی کوردستانی عێڕاقدا.

لەم ڕوانگەوە هێشتنەوەی ئەم پێکهاتەی ئێستای دەسەڵاتی هەرێمەکە لە (پارتی) و (یەکێتی)، نەک هەر لەبەرژەوەندی بورژوازی لۆکاڵی هەرێمەکەیە، بەڵکو لە بەرژەوەندی بورژوازی دەوڵەتانی دەوروبەر و دەوڵەتانی ئیمپریالیستیشە لەم هەرێمەدا، لەگەڵ هەموو دووڕووییەکیشیان لە باسکردنیاندا بۆ پێشێلکردنی یاسا و پابەند نەبوونی حزبەکانی دەسەڵاتدار بە ئازادی سیاسی و دیموکراسی پەرلەمانییەوە لە هەرێمەکە.

ناڕەزایەتییەکان لە دەرونی کۆمەڵگەدا لە کڵپەسەندندان، هەر ماوە نا ماوەیەک کرێکارانی ژینگەپارێز، کارمەندانی کەرتی تەندروستی، مامۆستایان بەگشتی و مامۆستایانی وانەبێژ و گرێبەست دژی دواکەوتن و پێنەدانی موچەکانیان و دژی دانەمەزراندنیان، خوێندکاران دژی هەلومەرجی سەختی خوێندن و نەبوونی خزمەتگوزاریەکانی هاتووچۆ و شوێنی حەوانەوەیان، شوفێرەکانی گواستنەوە دژی گرانی بەنزین و گاز، جەماوەر لە گەڕەکە زەحمەتکێشەکاندا دژی نەبوونی خزمەتگوزاریەکانی کارەبا و ئاو و ئاوەڕۆ، …. ناڕەزایەتی دەردەبڕن و خۆپێشاندان ئەنجام دەدەن و دەسەڵات بە توندوتیژیەوە ڕووبەڕوویان دەوەستێتەوە.

لەم نێوەدا (دەهۆڵ کوتین و دەربڕینی دەنگی ناڕەزایی و سازشنەکردن لەسەر درێژکردنەوەی وادەی پەرلەمان)، لە لایەن ئۆپۆزیسیۆنی بورژوا قەومی نیولیبڕاڵ و ئیسلامیـیەوە، هەوڵدانە بۆ بەهرەبەرداری لەم ناڕەزایەتیانە لە ڕێگەی هەڵبژاردنی پەرلەمانییەوە و لە پێناو هێنانەدی ئاڵوگۆڕێکی ڕوکەشی سیاسی لە دەسەڵات و لە قۆرخکاری ئابوریدا، تا هەم بوار بڕەخسێنێ بۆ بەشداریان لە دەسەڵات، وە هەم پەرلەمان و دامەزراوە بونیادییەکانی دەسەڵاتدارەتی بورژوازی و سیستمە ئابووریـیە نیولیبڕالیزمەکەشی بپارێزێت لە دەست ڕاپەڕینی جەماوەر.

(پەرلەمان) دامەزراوەیەکی سەروو ئیرادەی جەماوەری زەحمەتکێش و لە ئەسڵدا بۆ داماڵینی ئیرادەی ئەو جەماوەرە و شەرعییەتدانە بە ئیرادەی داسەپاوی چینی دەسەڵاتداری بورژوازی، بەڕێوەبردنی هەڵبژاردنی پەرلەمانی وەیا درێژکردنەوەی تەمەنی پەرلەمان، بەو ئەندازەیە مەسەلەیە کە چ ڕۆڵێک دەبینێت بۆ ڕێگریکردن لە خەبات و هەوڵی بەردەوامی جەماوەری زەحمەتکێش و ژنانی ستەمدیدە و لاوانی کچ و کوڕی بێکار و شۆڕشگێڕ، بۆ ڕزگاربوون لەدەست حکومەتی هەرێم و حزبە میلیشیا دەسەڵاتدارەکانی.

ڕەوتی چەپی ڕادیکاڵی دژە دەسەڵاتیش کە لەگەڵ ئەم ناڕەزایەتییانەدا جۆشوخرۆشی تێدەکەوێت و لە هەوڵدایە جەماوەر بەڕووی دەسەڵاتدا بتەقێتەوە، بێ ئەوەی پێداویستییەکانی بەسەرکەوتن گەیاندنی هاتنەمەیدان و ڕاپەڕینی ئەو جەماوەرە ئامادە بێت، نەک هەر توانای ڕێکخراوکردن و ڕابەرایەتی جەماوەری ڕاپەڕیوی نیـیە بەڕووی دەسەڵاتدا، بەڵکو دەستەوستانیشە لەبەرامبەر بورژوا لیبڕاڵی قەومی و ئیسلامیدا، وە لە توانایدا نییە ببێتە بەربەست لەبەردەم هەژمونی ئەجەندا و سیاسەتەکانیان بەسەر ئەو ناڕەزایەتی و هاتنەمەیدانەی جەماوەری بەش مەینەت و زەحمەتکێشدا.

لێرەوە کێشەی جەماوەری کرێکار و زەحمەتکێش بەرزبوونەوەی ناڕەزایەتییەکانیانە بۆ ئاست بزووتنەوەیەکی چینایەتی یەکگرتووی بەهێز لە دەرونی ئەم کۆمەڵگەیەدا، کە بە ئاسۆیەکی سۆشیالیستی و ئینتەرناسیونالیستیـیەوە بێتەمەیدانی جەنگی دەسەڵاتەوە، دژ بە دەسەڵاتی بورژوا ناسیونالیست و حکومەتەکەی لەم هەرێمەی کوردستانی عێڕاقدا.

ئەرکی دەستبەجێی کۆمۆنیستەکان چالاکبوونە لەو ڕاستایەدا و گرێدانەوە و لێکهەڵپێکانی ئەو خەباتەیە بە خەباتی سەراسەری کرێکاران و زەحمەتکێشانی عێراقەوە دژی دەسەڵاتی بورژوزازی لە دەوڵەتی مەرکەزیدا.

سەرەتای نۆڤێمبەری ٢٠٢٢

اضف رد

لن يتم نشر البريد الإلكتروني . الحقول المطلوبة مشار لها بـ *

*

x

‎قد يُعجبك أيضاً

پەیامی هاوسۆزی لەگەڵ کەس وکاری گیانبەختکردوانی کارەساتی تەقینەوەی گازی لەشاری سلیمانی ڕۆژی پێنج شەممە ١٧.١١.٢٠٢٢

 لە ناخی دڵەوە هاوبەشی و هاوخەمی ئەم کۆستە گەورەیەتانین کە دڵ و ویژدانی هەموومانی هەژاند.  ...

مانگرتن لەکار، گرنگترین شێوازی کاریگەری سەرکەوتنی خەباتی ئابووری چینی کرێکار

ئامادە کردنی: جەمال کۆشش دەورەیەکی تری چڕ بوونەوەی سەرمایە، هەڵئاوسان و گرانی، شەپۆلێکی تری ناڕەزایەتی ...

ئایا  هیچ  لایەنێک لە دواڕۆژی نەوەی دوای هەزارەکان خۆی بە بەرپرس دەزانێت؟

جەمال کۆشش کۆڵانە تەسک و خانووە تەواونەکراوەکانی گەرەکە هەژارنشینەکانی شارەکان، كچ و کوڕە تازە پێگەیشتووەکانی ...

کوژرانی مەهسا ئەمینی وێستگەیەکی سەرەکییە لە کۆتاییهاتنی ڕژێمی مەلاکان لە ئێراندا

بڵاوکراوەی (ژنانی ڕاپەڕین- نساء الانتفاضة) لە عەرەبییەوە بۆکوردی: شیرین عەبدوڵڵا بۆ پێنجەمین ڕۆژی لەسەریەک، ڕاپەڕینی ...

حوکمدانی ئەو دوو مێرمنداڵە، عەبدوڵا و سابیر، دەبێ دەستبەجێ هەڵوەشێتەوە و ئازادکرێن

(عەبدوڵا هیوا فاتح) و (سابیر ئەحمەد)، دوو گەنجی مێرمنداڵی تەمەن خوار هەژدە ساڵ، کە لە ...

%d مدونون معجبون بهذه: